تخت جمشید

تخت جمشید

تخت جمشید یا پرسپولیس یا پارسه یکی از شهرهای باستانی ایران می‌باشد که در زمان امپراتوری هخامنشیان پایتخت باشکوه و تشریفاتیِ پادشاهی ایران بوده‌است. در این شهر باستانی کاخی وجود دارد که به تخت جمشید شهرت دارد. این کاخ زیبا در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایار شاه و اردشیر یکم اول ساخته شده است و به مدت حدود ۲۰۰ سال پا برجا بوده است.

تاریخچه تخته جمشید 

گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از ساتراپی‌ها یا استانداری‌ها در نخستین روز نوروز با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه پیشکش می‌نمودند. در سال ۵۱۸ پیش از میلاد بنای تخت جمشید پایتخت جدید هخامنشیان در پارسه شد. داریوش بزرگ بنیانگذار تخت جمشید بود، البته پس از او پسرش خشایارشاه و نوه‌اش اردشیر این مجموعه را گسترش دادند. بسیاری از اطلاعاتی که در مورد پیشینه هخامنشیان و فرهنگ آنها وجود دارد به خاطر فلز نوشته‌ها و سنگ‌ نبشته‌هایی است که در این کاخ‌ها بر روی لوحه‌ها و دیواره‌های آن حکاکی شده ‌است.

تاریخ دانان معتقدند که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ سال پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید و بخش بزرگی از کتیبه ها، فرهنگ و هنر هخامنشی را نابود کرد. با این‌ وجود ویرانه‌های این مکان هنوز هم پابرجاست و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را تأیید می‌کنند.
این مکان از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شده‌ی ایران در میراث جهانی یونسکو می‌باشد.

نقش رستم در فاصله ۶ و نیم کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد. در نقش رستم آرامگاه‌های شاهنشاهانی داریوش بزرگ، خشایارشاه، اردشیر یکم و داریوش دوم قرار دارند. آرامگاه پنجمی هم وجود دارد که نیمه‌کاره است و احتمالاً متعلق به داریوش سوم می‌باشد. 

به جز سازندگان تخت جمشید که داریوش، خشایارشاه و اردشیر یکم بودند، اردشیر سوم نیز تعمیراتی در تخت جمشید انجام داد. آرامگاه‌های اردشیر دوم و سوم نیز در کوهپایه‌ شرقی تخت جمشید وجود دارد. پس از ورود اسلام به ایران نیز این مکان محترم ‌شمرده میشد و آن را چهل منار یا هزار ستون می‌نامیدند و با شخصیت‌هایی همچون سلیمان نبی و جمشید ارتباطش می‌دادند. در تخت جمشید دو کتیبه به خط کوفی توسط عضدالدوله دیلمی بر جای مانده ‌است. همچنین کتیبه‌های دیگری هم به فارسی و هم به عربی در تخت جمشید وجود دارد که جدیدترین آن مربوط به دوره قاجار است.

موقعیت مکانی سازه‌ی تخته جمشید

تخت جمشید در مرکز استان فارس، ۱۰کیلومتری شمال شهر مرودشت و در ۵۷کیلومتری شیراز قرار گرفته است. طرف شرقی این مجموعه کاخ‌ها بر روی کوه رحمت و سه طرف دیگر در درون جلگه مرودشت می‌باشند. تخت جمشید بر روی صفّه یا سکوی سنگی که ارتفاع آن بین ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح جلگهٔ مردوشت است، قرار گرفته. ابعاد تخت جمشید ۴۵۵ متر (جبهه غربی)، ۴۳۰ متر (جبهه شرقی)، ۳۰۰ متر (جبهه شمالی)، ۳۹۰ متر (جبهه جنوبی) می‌باشد. طول تخت جمشید برابر با طول آکروپولیس در آتن است، اما عرض آن چهار تا پنج برابر آکروپولیس است. کتیبه بزرگ داریوش بزرگ بر دیوار جبهه جنوبی تخت جمشید، آشکارا گواهی می‌دهد که در این مکان هیچ بنایی از قبل وجود نداشته‌است. وسعت کامل کاخ‌های تخت جمشید ۱۲۵ هزار متر مربع است.

0
آبشار شلماش
برج میلاد
 

نظرات کاربران منزلت

شما اولین نفری باشید که نظر خود را مینویسد!
مهمان
پنج شنبه, 15 خرداد 1399